Waarom een digitaal buurtplatform opstarten?
Het opzetten van een digitaal buurtplatform gaat verder dan alleen technologie. Het gaat om het creëren van een warme, ondersteunende gemeenschap waarin mensen elkaar helpen, elkaar kennen, om elkaar geven, hulp bieden maar ook zichzelf kunnen terugvinden en van betekenis kunnen zijn. Geen eenvoudige opgave!
Met deze pagina willen we je laten nadenken over drie zaken:
- Wat is je doel?
- Wat is de buurt voor jou?
- Hoe kijk jij naar burenhulp?
De reflectie-oefening onderaan de pagina helpt je om de vragen concreet te maken.
Wat is je doel?
Wat is een buurt?
Een buurt omvat een geografische afbakening voor het platform. Dit is belangrijk te vermelden gezien een ‘buurt’ van ieder individu kan verschillen. Maar denk goed na alvorens grenzen te bepalen, nabijheid is hier een heel belangrijk sleutelelement! Zo niet dan komt ruilen en helpen moeilijker of zelfs niet tot stand.
Bekijk goed welke de geografische afbakening is die je hanteert en weet ook waarom je bepaalde keuzes maakt. Door specifiek een geografische afbakening te maken op basis van wijken of straten, dreig je mensen of groepen uit te sluiten! Vaak wonen kwetsbare doelgroepen (bv. personen in armoede) geclusterd (bv. in sociale woonwijken). Wees waakzaam: niet iedereen woont in de dorpskern. En weet dat achter mooie, grote huizen vaak sociaal isolement en kwetsbaarheid kan schuilgaan (bv. ouderen in grote woonst met grote tuinen langs provinciewegen of in het platteland).
Wat is burenhulp?
Binnen ons onderzoek gingen we op zoek naar wat nu precies ‘burenhulp’ is en hoe we dit best kunnen definiëren. We opteren hier de definitie van Heylen & Lommelen (2016), met name:
“[Burenhulp] is de praktische, emotionele en gezelschapssteun die onderling verleend wordt tussen buurtbewoners.”
Onderstaande elementen zitten bewust niet vervat in de definitie, daarnaast is het goed ‘georganiseerde burenhulp’ en ‘spontane burenhulp’ van elkaar te kunnen onderscheiden.
- Vrijwillige inzet: Sommigen baken af naar vrijwillige inzet, andere buren steken een centje toe als iemand helpt. Op sommige platformen worden burenhulp diensten betalend aangeboden, in LETS -systemen is er een alternatieve ‘lokale munt’.
- Duidelijk afgebakende vraag: we zien dat de vraag niet altijd meteen duidelijk en/of afgebakend is. Dat ze dat wel kan worden, maar dat een vraag ook weer kan evolueren naar iets anders doorheen de tijd…
- Laagdrempelig: de meeste burenhulp is dat wel. Maar sommige buren helpen elkaar met gevoelige zaken. Hier is vertrouwen een eerste voorwaarde.
- Geen vervanging van professionele diensten: sommige buren doen ongetwijfeld dingen voor elkaar die een professionele dienst ook zou kunnen doen, bijvoorbeeld de hond uitlaten.
- ‘Zorgvragen’ vallen niet onder het criterium van burenhulp: als buren het kunnen (en het is legaal), waarom niet? Zorg en welzijn zijn over bevraagd. We moeten wachtlijst vermijden als we kunnen. …
- Occasioneel of voor een korte periode: sommige burenhulprelaties hebben wel een langdurig karakter.
Henri is een oudere man (85 jaar) en krak in wiskunde. Jammer genoeg woont hij verder weg van het dorp in het landelijke gedeelte van de gemeente. Hij is er eenzaam en zijn kleine tuin met gras en enkele rozelaars kan hij niet meer onderhouden. Snoeien is onmogelijk door pijnlijke artrose en bewegingsbeperking in de schouder. Als de pijn ondraaglijk is, stapt hij naar de arts. Deze merkt op dat Henri ook gelaten is.
Denkoefening casus
Wat zou burenhulp voor Henri kunnen betekenen?
- Wat is zijn nood en misschien ook hulpvraag?
- Kan hij zelf hulp bieden?
- Welke rol kan een arts als professional hier in spelen?
- Wat kan dit voor Henri betekenen?
Volgende acties kunnen vanuit het digitale platform ontstaan:
- Hulpaanbod posten: Hulp en ondersteuning voor wiskunde (huiswerk begeleiden, uitleg examens)
- Hulpvraag posten: Kleine klus in de tuin waar terug kans is tot interactie.
Mogelijk respons via het digitale platform voor Henri kan het volgende zijn.
- Hij krijgt hulp in de tuin.
- Hij kan kinderen, leerlingen, studenten maar ook andere doelgroepen helpen met wiskundevragen of problemen. Hij wordt geholpen in de nood van tuin maar kan ook hulp bieden. Eenzaamheid is minder, gevoel van meerwaarde stijgt door zelf weer betekenis te kunnen hebben voor kinderen.
Resultaat:
- Eenzaamheid daalt. Hij heeft op verschillende momenten de kans om mensen te zien en in dialoog te gaan.
- Hij voelt zich mentaal beter want voelt zich weer waardevol in de maatschappij omdat hij ondanks zijn leeftijd hulp kan bieden.
- De fysieke last van de schouder daalt, de schouder wordt minder belast door een zware taak te laten overnemen.
Mogelijke rol van de professional:
De professional beluistert Henri tijdens een consultatie voor de pijn van zijn schouder. Maar daarnaast merkt de arts op dat hij geërgerd is en minder gemotiveerd in het leven te staat. Door de weet te hebben van het digitaal buurtplatform en eveneens de buurt te kennen, kan hij in onderling overleg met Henri zijn hulpvraag posten. Deze is hier dubbel. Eén onder de vorm van een echte hulpvraag met name de tuin maar ook een hulpaanbod als antwoord op de eenzaamheid. Dankzij het digitale platform kan een nieuwe wereld voor Henri opengaan. Henri heeft minder mentale zorgen en kan beter herstellen.