Wat zijn valkuilen?
Aan de slag gaan met een online buurtplatform biedt heel wat voordelen. Zoals in de voorgaande pagina’s beschreven, is het van belang de keuze en opstart met zorg te doen.
Tegelijk is het belangrijk om een aantal potentiële valkuilen te identificeren. Zo kan je daar rekening mee houden en waar mogelijk proactief handelen of alternatieve scenario’s overwegen.
Hieronder lijsten we de vele uiteenlopende valkuilen op die we ins ons onderzoek tegenkwamen.
Mogelijke valkuilen
Een online buurtplatform is vaak zeer toegankelijk, maar niet voor iedereen. Denk er ook aan dat sommige buurtbewoners niet betrokken willen worden bij burenhulp.
Digitale geletterdheid in de buurt
Digitale geletterdheid is een vereiste om met een platform te kunnen werken. We merken op dat inzetten op workshops rond digitale skills buurtbewoners kunnen activeren om samen te komen en te leren. Gezien we niet van iedereen deze vaardigheid kunnen verwachten, blijven face to face gesprekken en initiatieven belangrijk.
We moeten ook bewust zijn en blijven dat er steeds mensen zijn waarvoor de toegang tot computer, internet of smartphone beperkt of onbestaande is.
Vraagverlegenheid
- Het posten van een vraag is niet voor iedereen evident!
- Actie zet anderen aan tot actie, maar face to face gesprekken moeten blijven bestaan. De buurtwerker of centrale figuur in het verhaal is een must en een absolute meerwaarde. Het is dus van belang op voorhand goed na te denken wie deze persoon kan zijn, welk mandaat deze persoon zal hebben, hoe een vacature kan uitgeschreven worden en waar deze persoon zich kan positioneren om in de buurt optimaal actief te kunnen functioneren.
- Persoonlijke vragen plaatsen mensen niet graag online. Ook hier is een vertrouwenspersoon of centrale persoon de meest aangewezen optie.
- Mensen weten niet wie er zal antwoorden op de vraag. Met als gevolg dat men moet afwachten, schrik heeft om afgewezen te worden … en dus niets post.
- Nood aan een veilig gevoel is een voorwaarde. Alleen elkaar helpen volstaat niet om een vraag te durven stellen, te durven helpen of hulp te aanvaarden.
- Het posten van een vraag is niet voor iedereen evident!
Een online platform is niet de basis van het vertrouwen dat men nodig heeft. Het is een hulpmiddel dat mee het vertrouwen én vooral de verbinding kan uitbreiden.
Burenhulp kent grenzen! Deze grenzen kan je op verschillende manieren bekijken.
- Is de vraag wel iets voor de buurtwerking? Concreet gaat burenhulp om kleinere klusjes en niet om zware taken!
- Zwaardere taken of hulp bij persoonlijke verzorging vragen meestal om professionele ondersteuning.
- Wees extra aandachtig bij het opzetten van burenhulp bij personen in bijzonder kwetsbare situaties.
- Wanneer het om langdurige hulp gaat, ligt de drempel om dit als burenhelper te doen vaak hoog. Maar, het gebeurt én hier kunnen net nieuwe, langdurige relaties uit ontstaan.
Niet alle vragen kunnen onder burenhulp geplaatst worden. Bijvoorbeeld medische zorg bij ziekte kan je niet zomaar aan de buren vragen. In het kader hiervan werkten we een reflectie-instrument uit dat helpt om de vraag in kaart te brengen en na te denken of/hoe burenhulp mogelijk geschikt is in een situatie. Zie ‘Verder aan de slag?’.
Bepaal de termijn en baken af.
- Soms zijn de verwachtingen ten aanzien van burenhulp te hoog.
- Realistische verwachtingen scheppen ten aanzien van buurtnetwerken is belangrijk.
- Maak de grenzen bespreekbaar!
Positieve interactie
- Spreek mensen aan op wat ze wel kunnen! Zo doorbreek je angsten en help je drempels verlagen.
Taalbarrière
De taal kan een barrière zijn om actief deel te nemen. Daarom blijft het belangrijk dat fysieke contacten door een centrale figuur blijven bestaan.
Culturele verschillen waardoor aanpak niet overal dezelfde kan zijn.
Afhankelijk van de buurt is het ook belangrijk om noden, activiteiten en informatieve sessies aan te passen. Het samenbrengen van mensen van verschillende culturele achtergronden rondom een thema kan eveneens verrijkend zijn, begrip en verbinding stimuleren.
Afbakening van de buurt
- Door specifiek een geografische afbakening te maken op basis van wijken of straten, dreig je mensen of groepen uit te sluiten! Vaak wonen kwetsbare doelgroepen (bv. personen in armoede) geclusterd (bv. in sociale woonwijken).
- Wees waakzaam: niet iedereen woont in een dorpskern of netjes afgebakende woonwijk!
- Weet dat achter mooie grote huizen vaak sociaal isolement en kwetsbaarheid kan schuilgaan (bv ouderen in grote woonst met grote tuinen langs provinciewegen of in het platteland).
Naast de valkuilen die er voor de buurt en buurtbewoners zijn, zijn er ook een aantal aanvullende valkuilen wens je met professionals aan de slag te gaan.
Visie en meerwaarde moet doorleefd zijn
Wil je dat zorg- en welzijnsprofessionals mee gebruik maken van het online buurtplatform door bijvoorbeeld patiënten er naar toe te leiden, dan is het van uiterste belang dat ze overtuigd zijn van de meerwaarde. Zo niet, dan wordt het al snel gezien als tijdrovend en ‘niet de task to do (kerntaak)’.
Is er al een bestaand actief buurtplatform in de regio naast de buurt?
Bevraag de professionals! Werken ze reeds met met een welbepaalde tool of platform? Hoorden ze ervaringen van collega’s is de buurt?
Zorg- en welzijnsprofessionals zijn meestal betrokken in meerdere buurten. Veel verschillende platformen zorgen er voor dat ze het bos niet meer door de bomen zien en het als inefficiënt ervaren. Indien je toch op verschillende aanbieders wil inzetten, bespreek met hen de meerwaarde en nut ervan. Je hebt een engagement nodig.
Verbinding is troef
Inzetten op verbinding tussen de professionals is een troef. Door elkaar te leren kennen en de actoren en werking van de buurt te kennen, kunnen problemen en ervaringen gedeeld worden. Dit versterkt het inzien van de meerwaarde van een dergelijk online buurtplatform. Je kan inzetten op verbinding door netwerk- en uitwisselingsmomenten te faciliteren.
Belang van ankerfiguur
Als er geen centraal ankerpersoon is waar eventuele vragen kunnen landen, dan dooft de wil om aan de slag te gaan met het online buurtplatform uit. Deze centrale persoon kan dezelfde zijn als in de buurt of nauw in contact staan.
Voorzie weinig ‘clicks’
Te veel stappen die ondernomen moeten worden om een simpele ‘handeling’ (vraag, nood, hulp) te posten, zorgt voor afhaken. Maak alles simpel en toegankelijk. Voorzie duidelijke communicatierubrieken en iconen.