1.1 Wat is empowerment?

Gefragmenteerd landschap

Het zorg- en welzijnslandschap in Vlaanderen is nog sterk gefragmenteerd.  Personen met zorg- en ondersteuningsvragen, maar ook professionals zelf, omschrijven het regelmatig als: 

“Zorg- en welzijnsactoren werken elk op hun eigen eilandje.”

Professionals vinden elkaar vaak niet of moeilijk, werken niet echt vast en intensief samen. De persoon met een zorgvraag wordt mede hierdoor al helemaal nog te weinig als evenwaardige partner in het zorgproces betrokken, en ondervindt dat er weinig aandacht aan de psychosociale context van die persoon geschonken wordt. Het stijgende aantal chronische en vaak complexe aandoeningen vraagt nochtans om integrale zorg waarbij de persoon met een vraag én diens omgeving centraal staan.

Uitdaging voor iedereen?

Een belangrijke rol om it te verbeteren, is weggelegd voor zorgzame buurten en buurtgerichte zorg. De buurt vormt een vertrouwde omgeving, waarin een netwerk gevormd kan worden rond kwetsbare buurtbewoners. De zorgvrager wordt geruggesteund door een intensief samenwerkende groep van zorg- en welzijnsprofessionals. 

Zorg- en welzijnsprofessionals moeten echter opletten dat ze ondersteunend werken, en niet ‘afhankelijk makend’ zijn. De zorgvrager en zijn omgeving ’empoweren’ betekent  een verandering in benadering van de zorgvrager, en een andere houding en competenties voor de zorgverlener en welzijnswerker. 

Wat betekent empowerment dan?

In deze opleiding vertrekken we van het concept ‘empowerment’ om invulling te geven aan deze nieuwe houding en competenties. We definiëren empowerment als volgt: 

‘Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving en dit via het verwerven van controle, het aanscherpen van kritisch bewustzijn en het stimuleren van participatie’  (Van Regenmortel, 2002) 

Als zorgverlener of welzijnswerker is het vanuit de visie van ‘empowerment’ jouw taak om dit proces voor het individu (d.i. de kwetsbare buurtbewoner) te ondersteunen, zodat hij meer greep krijgt op zijn eigen situatie en omgeving. Maar hoe pak je dit aan? In deze module denk je na over de mogelijke antwoorden op deze vraag.

Bron

Van Regenmortel, T. (2002). Empowerment en Maatzorg. Een krachtgerichte psychologische kijk op armoede (pp. 71–84). In J. Vranken, K. de Boyser, D. Geldof & G. Van Menxel (Eds.), Armoede en Sociale Uitsluiting, Jaarboek 2002. Leuven/Leusden: Acco