2.4 Pro-actief werken
Pro-actief werken
Werken met kwetsbare personen vereist vaak initiatief van de professional. Soms is het nodig dat er stappen genomen worden nog voor de expliciete hulpvraag gesteld wordt.
De eerste stap naar hulpverlening is een héél grote stap. Niet veel mensen, en zeker geen kwetsbare personen, nemen deze stap zelf.
Uit gesprekken met het werkveld
Outreachend werken, met “twee voeten in de leefwereld staan”, is een belangrijke basis om te weten wat er speelt in een buurt en ongestelde hulpvragen te detecteren. Echter, het is niet voor elke professional mogelijk om zich “op het terrein” te begeven, te praten met buurtbewoners, te luisteren, relaties aan te gaan. Maar, waar jij botst op professionele grenzen, heeft een ander wel de ruimte om verbindingen in de buurt aan te gaan. De buurt speelt dus ook hier weer een cruciale rol: werk aan je netwerk, leg verbinding met je medebuurt-actoren, en breng anderen op de hoogte van jouw expertise, zodat zij die wel verbinding kunnen aangaan de weg naar jou kennen.
Ook nadat de uitdaging en nood gedetecteerd werd, is het wenselijk dat professionals de vinger aan de pols houden en mee vooruit denken.
In het begin was dat echt niet bespreekbaar […] Maar omwille van die fysieke klachten, corona, veel meer thuis zitten, weinig uitlaatkleppen hebben, merkten we toch dat het belangrijk was om opnieuw te horen “is deze situatie nog haalbaar voor u en hoe kunnen wij u daarin ondersteunen?”
Kim Beckers, uit de podcast “Pro-actief werken”
Pro-actief werken is ook beseffen dat het leven van een persoon onderhevig is aan veranderingen, en zo ook de hulpvraag of nood. Door de vinger aan de pols te houden is het mogelijk gepaste ondersteuning te bieden op een moment dat de persoon in een nieuwe fase terechtkomt en er nieuwe of andere noden ontstaan. Indien men op voorhand verder kijkt dan de actuele probleemstelling kan men ook veel sneller tot actie overgaan op het moment dat de persoon meer ondersteuning nodig heeft.
Pro-actief werken impliceert dat je vooruit kan kijken. Om dit te kunnen heb je professionele expertise nodig, maar ook inzicht in de (kwetsbare) persoon met wie je werkt. Pro-actief werken vereist dus ook dat je persoonsgericht werkt.
Toen corona uitbrak hebben we snel moeten handelen. Wie heeft wat en wanneer nodig? Omdat we onze patiënten goed kennen konden we op voorhand al prioriteiten stellen en inspelen op de, soms nog ongestelde, hulpvragen van de mensen.
Uit gesprekken met het werkveld
Een paar jaar geleden werd een quiz rondgestuurd [naar vrijwilligers] om ieder z’n oerkrachten te identificeren. […] Vrijwilligers worden hier ook pro-actief op aangesproken: “hé, jij bent heel goed in…misschien kan je dan hiermee helpen?”
Uit gesprekken met het werkveld
Op voorhand een idee hebben wanneer welke hulpbronnen kunnen worden aangesproken, is een absolute meerwaarde en van belang voor de ondersteuning van de zelfregie en autonomie van de (kwetsbare) persoon. Een goede kennis van je buurt helpt je om tijdig te juiste hulpbronnen aan te spreken en te activeren.
Samenvatting
- Pro-actief werken vergt tijd. Tijd die jij misschien niet hebt, maar een ander wel: maak verbinding met buurtactoren die wel of meer outreachend kunnen werken!
- Pro-actief werken vereist professionele inzichten en kennis om vooruit te denken, en over hulpbronnen die beschikbaar zijn in je buurt.
- Pro-actief werken kan je alleen als je persoonsgericht werkt.
Met andere woorden: pro-actief werken leer je niet op één dag en doe je niet alleen.
CASUS
Competentie bekeken vanuit de casus van Jos en Maria.
Het team van Karin, thuisverpleegkundige, komt ondertussen al enkele maanden aan huis. Na het verwijderen van de gips van Maria, blijven ze aan huis komen.
De flexibiliteit en kracht in de pols is sterk afgenomen. Karin heeft hierover een gesprek met Jos en An. Ze vertelt dat het wel vaker voorkomt dat ouderen met dementie de functie van een hand, arm of been verliezen wanneer ze deze enige tijd niet meer gebruiken. De dementie doet de zelfzorg van Maria sowieso geen goed.
Zelfreflectie
Vervolg casus Jos en Maria.
Er volgt kort professioneel overleg tussen de thuisverpleegkundige en de huisarts Patrick. De huisarts neemt vervolgens contact op met Frederik, kinesist in de buurt.
Ze besluiten samen dat Karin, verpleegkundige, de ochtendzorg zal blijven verder zetten, Frederik komt aan huis voor mobilisatie van de pols.
An, Jos en Maria werden op de hoogte gesteld door de huisarts.
Zelfreflectie
- Hoe pas jij ‘pro-actief werken’ toe in de dagelijkse praktijk?
- Vind je dat ‘pro-actief werken’ een sterkte is, of eerder een uitdaging?
- Zijn er factoren die ‘pro-actief werken’ makkelijker of moeilijker maken? (Bij jezelf, de (kwetsbare) persoon, de omgeving,…)