Krachtige leeromgevingen van interdisciplinaire studentengroep op locatie.
INTERPROFESSIONEEL SAMENWERKEN IN WELZIJNS- EN GEZONDHEIDSZORG
- Plaats in curriculum: 1e/2e jaar, Graduaat (HBO5)/ Bachelor
- Interprofessionele studentengroep: ja
- Authentieke context: op campus – op locatie – online
- Competenties: Coaching – Samenwerking – Coördinatie – Communicatie – Probleemoplossend vermogen – Patiënteducatie –
- meer specifiek: Professioneel handelen – Professionele attitude – Lid van een interdisciplinair team
——————————————————————————————————————–
VIDEO
geen video beschikbaar
wel enkele sfeerbeelden en een draaiboek voor lectoren

Opleidings-overschrijdend OPO waarbij studenten tijdens een 3-daagse elkaars discipline leren kennen en in een reële setting kijken naar de noden en behoeften van de zorgvrager . Zo ontdekken studenten de gelijkenissen en de verschillen binnen het multidisciplinair team en leren ze hun eigen beroepsrol kennen binnen een breder perspectief. Stereotypen over elkaars beroepsrollen en taken worden op die manier weggewerkt.
Ter voorbereiding van de 3-daagse nemen studenten individueel een online leermodule door waarin alle belangrijke leerinhouden worden aangereikt. Zo geven we elke student de kans met gelijke voorkennis deze module aan te vatten.
De studentengroepen gaan tijdens de 3-daagse naar een setting (WZC, woonvorm voor mensen met een mentale beperking, dagbesteding, revalidatie, LIGO). Ze nemen een semi-gestructureerd interview af van de zorgvrager, persoon uit het sociaal netwerk (evt. mantelzorger) en van een professional binnen de setting.
De studenten werken samen in groepjes van een 6-tal studenten voor het opmaken van een zorg- en behandelingsplan en stellen gepaste zorg of hulp voor binnen de organisatie.
——————————————————————————————————————–
WAAROM IS INTERPROFESSIONEEL SAMENWERKEN IN WELZIJNS- EN GEZONDHEIDSZORG EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING?

De student:
- definieert de samenwerkingsmodellen en selecteert het juiste samenwerkingsmodel in een situatie.
- beargumenteert het eigen beroepsprofiel en heeft inzicht in het team en de functies van de eigen discipline.
- werkt samen in team en neemt een actieve rol in, handelt sociaalvaardig en profileert zich in zijn eigen discipline.
- past ethische principes en deontologische code toe, handelt cultureel competent en houdt rekening met diversiteitsaspecten.
- stuurt de persoonlijke en professionele ontwikkeling a.d.h.v. kritische reflectie en gaat gepast om met feedback.
- stelt zich flexibel op in functie van een kwaliteitsvolle beroepsuitoefening.

Op de campus – online – op locatie
Opleidingsoverschrijdend – Reële setting
- Online leermodule: kans tot gelijke voorkennis
- Opleidings-overschrijdend: 3-daagse setting met studenten van andere disciplines: samenwerkend leren.
- Toepassing in een reële setting: Contact met zorgvrager, mantelzorger en professional binnen zorg- of welzijnsorganisatie.

Activerend hoorcollege – kennisclips – opdrachten – interview – interdisciplinair teamoverleg – reflectie – peerevaluatie
- Activerend hoorcollege en online module met kennisclips en individuele opdrachten zodat iedereen het zelfde minimumniveau bereikt bij de start van de 3-daagse:
- ICF
- Beroepsrollen (specifieke competenties, doelgroepen, werkterreinen, bevoegdheden van de verschillende disciplines)
- Verschillende vormen van samenwerken, , netwerkvaardigheden, vergadertechnieken, organisatie van interdisciplinair overleg en participatie
- Communicatie en interviewtechnieken
- Projectvaardigheden
- 3-daagse onder begeleiding van coach die hen opvolgt en veel aandacht schenkt aan interviewvoorbereiding en deontologie: interdisciplinair teamoverleg organiseren waar doelstellingen en hulpvraag van de zorgvrager in kaart wordt gebracht.
- Aanvulling beroepsrollen.
- Samen met andere medestudent interview verder uit werken en inoefenen: voorstelling project, bevragen huidige situatie, kwaliteit van leven/welbevinden, hulpvraag.
- Interview afnemen met zorgvrager, mantelzorger of professional.
- ICF-schema invullen op basis van het eigen interview.
- ICF-schema als team invullen (gemeenschappelijk ICF-schema).
- Analyse van de situatie a.d.h.v. ICF-schema.
- Hulpvraag, probleemsamenhang, welke beïnvloedende factoren zijn er, behoefte aan zorgverlening,….
- Voorbereiding op interdisciplinair teamoverleg (topic’s, verschillen gemeenschappelijk ICF schema en eigen ICF schema (verschil perceptie zorgvrager, mantelzorger, professional).
- Teamoverleg op dag 3: invullen van het interdisciplinair handelingsplan (actuele hulpvraag, hoofddoelen, interventies).
- Groepsreflectie teamvergadering.
- Presentatie (groepsopdracht) zodat studenten leren over de verschillende settings/organisaties.
- Reflectie: link tussen eigen beroepsprofiel en leerresultaten van de opleiding, wat betekent interprofessioneel samenwerken voor mij, wat is de meerwaarde van interprofessioneel samenwerken, welke feedback kreeg je van medestudent, in welke mate heb je volgens je eigen discipline of discipline overschrijdend nagedacht, wat zijn werkpunten en leerpunten…
- Peerevaluatie

Procesevaluatie – peerevaluatie – productevaluatie
- Oefentest bij de start van de 3-daagse om na te gaan of minimumniveau basiskennis en -houding bereikt is (voorkennis ICF, communicatie, interviewtechnieken, vergadertechnieken,…)
- Procesevaluatie op toepassingsniveau door de coach die elk groepje begeleid op basis van overkoepelende doelen (rubrics):
- afname interview, invullen ICF schema, analyse ICF schema, handelingsplan, samenwerken,…
- Peerevaluatie: alle leerdoelen rond samenwerking
- Productevaluatie:
- Eindpresentatie op het einde van de 3-daagse.
- Na-reflectie opdracht over teamvergadering.
——————————————————————————————————————–
RANDVOORWAARDEN VOOR IMPLEMENTATIE
Welke moeilijkheden kom je tegen bij de uitvoering/implementatie van dit opleidingsonderdeel? Wat was helpend?
Hindernissen
- Intensieve module: kerngroep start reeds in augustus met de voorbereiding en de voorbereidingstijd voor de 3-daagse in februari valt volledig in het 1e semester. Naar opdrachtbepaling per semester is dit soms moeilijk.
Hefbomen
- Continuïteit: kerngroep heeft heel de module omgezet naar online. Dit vraagt heel wat inwerking waardoor de collega’s die enkel de 3-daagse mee begeleiden te weinig op de hoogte waren (inhoudelijke expertise, coachende vaardigheden zeer belangrijk).
- Belang van collega’s die er echt voor willen gaan: vraagt veel inspanning in voorbereiding en begeleiding en je moet echt studenten van andere opleidingen willen leren kennen en begeleiden. Maar het geeft zeer veel voldoening om studenten te zien starten met zenuwen en te zien groeien tijdens de 3-daagse.
- Tijdens 3-daagse: coach voor 4 tot 6 groepjes (6-tal studenten per groepje per zorgvrager, 18-35 studenten per coach).
- Meerwaarde voor organisatie (win-win) in de verf zetten: leren werken met ICF ; hulpvraag duidelijk ; confrontatie met verschillen interview zorgvrager, mantelzorger, professional ; handelingsplan (indien zorgvrager akkoord gaat) wordt bezorgd aan de organisatie.
- Onderwijsinstelling: Hogeschool West-Vlaanderen (HOWEST)
- Richting: 8 richtingen
- Bachelor in
- Toegepaste gezondheidswetenschappen
- Ergotherapie
- Sociaal werk
- Sport en bewegen
- Toegepaste Psychologie
- Verpleegkunde
- Bachelor in
- Graduaat OrthopedagogiE
- Graduaat maatschappelijk werk
- Jaar:
- Voornamelijk tweedejaarsstudenten;
- enkel in Toegepaste gezondheidswetenschappen is dit het eerste jaar.
- Verantwoordelijke lesgevers:
- Carmen Verdruye
- Contact: carmen.verdruye@howest.be
- Myriam Deroo
- Contact: myriam.deroo@howest.be
- Aantal studiepunten en tijdsbesteding: 3 STP – 20 contacturen (75u studietijd)
- VTE belasting lesgever:
- De voorbereidende taken worden 8 lectoren verdeeld (1 per opleiding in kerngroep voor organisatie, coördinatie, uitvoering en evaluatie).
- Tijdens de driedaagse zijn er 17 lectoren om zo’n 475 studenten te begeleiden.
- Link naar ECTS fiche:
- Onderdeel van een leerlijn: Onderdeel van de leerlijn “Interprofessioneel Samenwerken”
LIVELAB
- Plaats in curriculum: laatste jaar, bachelor
- Interprofessionele studentengroep: ja
- Authentieke context: op locatie
- Competenties: Coaching – Samenwerking – Coördinatie – Communicatie -Probleemoplossend denken – Patiënteducatie
——————————————————————————————————————–
VIDEO
Binnen het LiveLab gaat VIVES aan de slag met studenten, docenten, professionals, en inwoners van Vlaamse gemeenten en steden. In deze real-life setting creëert VIVES een vernieuwde leer- en werkomgeving waarin interprofessionele samenwerking centraal staat. Met het LiveLab gaat VIVES op zoek naar oplossingen voor zorgvragen waarmee inwoners in hun eigen thuisomgeving geconfronteerd worden.
Studenten van de opleidingen verpleegkunde, logopedie, audiologie, ergotherapie, voedings-en dieetkunde en sociaal-agogisch werk leerden, door real-life ervaring, interprofessioneel samenwerken om het leven van personen met een ondersteuningsnood in onze maatschappij te verbeteren. Deze competentie is onmisbaar in hun verdere carrière. Het aspect van interprofessionele samenwerking zit sterk verweven binnen alle opleidingen in de hogeschool. Daarnaast kreeg de inwoner de kans om over zijn of haar zorgvragen te praten en naar een oplossing te zoeken samen met de interprofessionele studententeams. De studenten en deskundigen beoogden de ontwikkeling van een nieuwe zorgbenadering die vertrekt vanuit het principe van gemeenschappelijke besluitvorming.
Er wordt niet gewerkt aan de zoveelste schriftelijke casus, maar je behandelt een “real life” situatie. Binnen het LiveLab wordt een echte hulpvraag gesteld waar de verschillende disciplines samen op zoek gaan naar antwoorden en waarbij ieder lid uit het interprofessionele team bijdraagt vanuit zijn of haar vakgebied. Op deze manier worden problemen op verschillende levensdomeinen geanalyseerd en bekom je een holistische en cliënt(systeem)gecentreerde visie.
——————————————————————————————————————–
WAAROM IS HET LIVELAB EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING?

Om interprofessionele competenties te verwerven, is de didactische uitwerking van het LiveLab gebaseerd op het framework van de IPEC Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice (Interprofessional Education Collaborative, 2016)
De student:
- werkt samen met individuen van verschillende disciplines in een klimaat van wederzijds respect en gedeelde waarden. (Values and Ethics).
- maakt gebruik van de kennis van de eigen rol en die van andere disciplines om op een gepaste manier de noden van zorgontvangers/cliënten in kaart te brengen, te beoordelen en aan te pakken. (Roles and responsabilities).
- communiceert op een responsieve en verantwoordelijke manier met zorgontvangers/cliënten, hun familie en professionals van verschillende disciplines, zodat vanuit een teambenadering ingezet kan worden op gezondheidspromotie, gezondheidsbevordering en de concrete behandeling. (Interprofessional communication).
- past waarden voor het opbouwen van relaties en de principes van teamwerk toe om effectief aan de slag te gaan in verschillende teamrollen voor het plannen, uitvoeren en evalueren van patient-centerd care (persoonsgerichte zorg) en van zorg- en bevolkingsgezondheidsprogramma’s die veilig, tijdig, efficiënt, effectief en billijk zijn. (Teams and teamwork)

Op locatie: huisbezoeken – overlegmomenten binnen de betrokken steden en gemeenten
De authentieke leeromgeving bereidt studenten voor om met complexe problemen binnen de eerstelijnsgezondheidszorg aan de slag te gaan. Complexe zorgvragen worden het best benaderd vanuit een interprofessionele samenwerking indien wil men komen tot zorg op maat.
Interprofessioneel projectwerk in de authentieke context – community service learning:
- 5 huisbezoeken door interprofessionele studentteams, telkens 4u.
- Overlegmomenten binnen de betrokken steden en gemeenten.
- Intraprofessionele uitwisseling
- Interprofessionele uitwisseling

Interprofessioneel teamoverleg – verslaggeving – huisbezoeken – reflecties
Interprofessionele teams waar een willekeurige case van een inwoner wordt aan gekoppeld (thema: kinderen in een sociaal kwetsbaar gezin of thuiswonende ouderen). Elk interprofessioneel team zal samen met professionals en de inwoners rond een real-life probleem van de inwoner werken. De interprofessionele studententeams gaan in overleg met de inwoner en zoeken samen naar manieren om met de hulpvraag van de inwoner aan de slag te gaan.
- Encounter 1: Kennismaking team en inwoner
- Encounter 2: Gezondheidstoestand en functioneren van de persoon in ICF schema (needsassessment)
- Carrousel 1: Mogelijke interventies bespreken met andere professies uit andere teams
- Encounter 3: Wat is belangrijk voor de persoon (instrument van Huber) – bespreken van interventies
- Carrousel 2: Uitgewerkte interventies bespreken met andere professies uit andere teams
- Encounter 4: Gemeenschappelijke besluitvorming tot interventie(s)
- Encounter 5: Bespreking doorverwijzing en afronding

Procesevaluatie – Groepspresentatie
De evaluatie is gebaseerd op de IPEC Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice (Interprofessional Education Collaborative, 2016).
De evaluatie bestaat uit 2 luiken:
- Procesevaluatie met peer assessment (40%).
- Groepspresentatie van de eigen casus met vraagstelling (60%).
Bijzondere bepaling voor de studenten verpleegkunde:
Indien de student afwezig is, dienen de uren ingehaald te worden om aan een voldoende aantal stage-uren te komen. LiveLab telt in totaliteit mee voor 36 uren klinisch onderwijs.
——————————————————————————————————————–
RANDVOORWAARDEN VOOR IMPLEMENTATIE
Welke moeilijkheden kom je tegen bij de uitvoering/implementatie van dit opleidingsonderdeel? Wat was helpend?
Hindernissen
- Het is organisatorisch een uitdaging om de agenda’s en curricuala van de betrokken opleidingen te mergen tijdens een LiveLab.
- Er is heel weinig wetenschappelijke evidentie over hoe je een LiveLab in de Eerstelijn didactisch dient te ontwerpen.
- Tijdens het design van een LiveLab dien je grondig na te denken hoe een LiveLab de interprofessionele competenties rond samenwerking stimuleert.
Hefbomen
- Grote betrokkenheid en gedrevenheid van de docenten en partners in het werkveld waardoor het LiveLab een gedragen en unieke samenwerking werd binnen onderwijs in de Eerstelijn.
- Zowel de hogeschool VIVES als de betrokken steden en gemeenten in West-Vlaanderen waren bereid het LiveLab te ondersteunen waardoor de uitbouw mogelijk werd.
- Onderwijsinstelling: VIVES hogeschool, Brugge
- Richting: Bachelor in:
- audiologie
- ergotherapie
- klinische psychologie
- logopedie
- schoolpsychologie
- sociaal werk
- verpleegkunde
- voedings- en dieetkunde
- vroedkunde
- Jaar: We stellen binnen dit inspiratieboekje het LiveLab 3 voor: het gaat om studenten uit de 3e opleidingsfase
- Verantwoordelijke lesgever:
- Aantal studiepunten en tijdsbesteding: 3 STP – 36 contacturen
- VTE belasting lesgever:
Het aantal docenten dat betrokken is bij het LiveLab wordt ieder jaar opnieuw geëvalueerd op basis van het aantal studenten dat deelneemt. Gemiddeld nemen 26 docenten per academiejaar deel aan het LiveLab 3, verdeeld over 2 semesters (13 per semester). Per semester krijgt de docent 3% VTE.
- Link naar ECTS fiche:
- Onderdeel van een leerlijn:
Het LiveLab van de Hogeschool VIVES is een interprofessionele leerlijn doorheen de 3 opleidingsfasen van de studenten: Livelab 1 voor de eerste opleidingsfase, LiveLab 2 voor de 2e opleidingsfase en LiveLab 3 voor de 3e opleidingsfase.
LISA CSL: LEREN INTERPROFESSIONEEL SAMENWERKEN IN GEZONDHEID EN WELZIJN – COMMUNITY SERVICE LEARNING
- Plaats in curriculum: laatste jaar van de opleiding, semester 2, Bachelor
- Interprofessionele studentengroep: ja
- Authentieke context: op campus – op locatie – online
- Competenties: Coaching – Samenwerking – Coördinatie – Communicatie – Probleemoplossend vermogen
——————————————————————————————————————–
VIDEO
——————————————————————————————————————–
SITUERING KRACHTIGE LEEROMGEVING
LISa Community Service Learning is een interprofessioneel keuzevak waarbij studenten de interprofessionele competenties die ze ontwikkelen doorheen de LISa-leerlijn (LISa= Leren Interprofessioneel Samenwerken) kunnen verdiepen.
Groepjes van een zestal studenten uit verschillende opleidingen ondersteunen een persoon met zorg- en ondersteuningsnood en zijn omgeving. Het gaat bijvoorbeeld om een persoon met (jong)dementie en diens mantelzorger, een persoon na een CVA en diens omgeving, een gezin uit het woondorp voor vluchtelingen uit Oekraïne, …
De studenten maken tijd om de noden en doelen van de betrokkene(n) in kaart te brengen en zoeken samen hoe ze kunnen ondersteunen. In het gezin komen hulpvragen naar voor waarna elke discipline op zoek gaat naar antwoorden vanuit zijn of haar vakgebied, dit in samenwerking met het informele en professionele netwerk. Ze passen eerder opgedane kennis en vaardigheden toe in een real-life setting en leren van, met en over elkaar door interprofessioneel samen te werken.
Op deze manier worden problemen op verschillende levensdomeinen geanalyseerd, wat leidt tot een holistische en cliënt(systeem)gecentreerde aanpak. De studenten zijn erg betrokken en gemotiveerd omdat ze werkelijk een meerwaarde kunnen bieden voor deze persoon en diens omgeving.
——————————————————————————————————————–
WAAROM IS LISA CSL EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING?
- Toepassen van methodiek(en) om noden van de betrokken deelnemer en diens omgeving in kaart te brengen, zoals de Samenspraakfiche, bevraging Quality of life, Doelzoeker, …. Studenten werken naar doelgerichte zorg en zelfmanagementondersteuning. Ze leggen regie bij de deelnemer, leren luisteren wat voor deze belangrijk is in plaats van met oplossingen te komen uit het eigen referentiekader.
- Verdieping van interprofessionele competenties (IPEC-competentiekader):
- Waarden en ethiek: Werk samen met personen van andere beroepen om een klimaat van wederzijds respect en gedeelde waarden te behouden.
- Rollen en verantwoordelijkheden: Gebruik de kennis van de eigen rol en die van andere beroepsgroepen om de zorgbehoeften van patiënten op passende wijze te beoordelen en aan te pakken en om de gezondheid van de bevolking te bevorderen en te bevorderen.
- Interprofessionele communicatie: Communiceer met patiënten, families, gemeenschappen en professionals in gezondheid en andere gebieden op een responsieve en verantwoorde manier die een teambenadering ondersteunt voor het bevorderen en behouden van gezondheid en het voorkomen en behandelen van ziekten.
- Teams en teamwerk: Pas waarden voor het opbouwen van relaties en de principes van teamdynamiek toe om effectief te presteren in verschillende teamrollen om patiënt- / bevolkingsgerichte zorg en volksgezondheidsprogramma’s en -beleid te plannen, te leveren en te evalueren die veilig, tijdig, efficiënt, effectief en rechtvaardig zijn.
- Verdieping van softskills, zowel in contact met deelnemer en mantelzorger als met het team.
Bouwen verder op en verdiepen eerder verworven (discipline specifieke) kennis en vaardigheden.
Campus – huisbezoeken
- Interdisciplinair projectwerk in de authentieke context ; community service learning.
- 5 huisbezoeken met specifieke finaliteit, door minstens 2 studenten:
- Huisbezoek 1 – Kennismaking.
- Huisbezoek 2 – Onderzoek van noden en behoeften aan de hand van gekozen methodiek.
- Huisbezoek 3 – Aftoetsen van mogelijke doelstellingen en acties.
- Huisbezoek 4 – Samen uitvoeren van gekozen acties en bewaken van de voortgang.
- Huisbezoek 5 – Afronden van de hulpverlening.
- meerdere overlegmomenten op de campus met aandacht voor intra- en interprofessionele uitwisseling en reflectie.
Werkcolleges – interprofessioneel teamoverleg – verslaggeving – huisbezoeken – reflecties
- Een mix van begeleide werkcolleges, huisbezoeken, verslaggeving, intra- en interdisciplinair overleg en reflectie.
- Begeleide werkcolleges met ondersteuning op maat door betrokken tutor met:
- Interprofessioneel teamoverleg over de casus, bijvoorbeeld terugkoppeling huisbezoek, bespreking van mogelijke interventies, uitwerken van de interventies rekening houdend met sociale kaart, kostprijs, voorwaarden, …
- Intra-professioneel overleg met studenten en tutor van de eigen discipline met inhoudelijke bespreking casussen en reflectie over rol in team.
- Tussentijdse reflecties, bijvoorbeeld over het functioneren van de student/ het team.
- Vijf huisboeken door 2 studenten met verslaggeving en terugkoppeling aan de rest van het team.
- Begeleide werkcolleges met ondersteuning op maat door betrokken tutor met:
Individueel proces – Groepsproces – Groepsproduct
- Individueel proces: evaluatie door betrokken tutor aan de hand van evaluatiecriteria gebaseerd op CanMeds en IPEC
- Groepsproces: evaluatie van het teamfunctioneren
- Groepsproduct: beoordeling van de opdrachten
- het uitwerken van ICF-schema
- neerslag van gecapteerde noden en voorstellen
- teamreflectie
——————————————————————————————————————–
RANDVOORWAARDEN VOOR IMPLEMENTATIE
Welke moeilijkheden kom je tegen bij de uitvoering/implementatie van dit opleidingsonderdeel? Wat was helpend?
Hindernissen
- Organisatorische hindernissen zoals het samen roosteren van studenten uit verschillende opleidingen, afstemmen van studiepunten …
- Aangezien het een keuzevak is, is de mix van studenten die inschrijft elk jaar opnieuw afwachten.
Hefbomen
- Co-creatie met studenten en werkveld.
- Samenwerking en uitwisseling met gelijkaardige projecten in het kader van samenwerking met de Academie Voor De Eerste Lijn.
- Ondersteuning door onderzoek in kader van Voorsprongfonds.
——————————————————————————————————————–
ALGEMENE INFORMATIE OVER HET OPLEIDINGSONDERDEEL LISA CSL
- Onderwijsinstelling: HOGENT
- Richting: Studenten uit volgende richtingen waren reeds betrokken:
- ergotherapie,
- logopedie,
- orthopedagogie
- sociaal werk,
- verpleegkunde
- voedings- en dieetkunde
- Jaar: Laatste jaar van de opleiding
- Verantwoordelijke lesgever:
- Leen Van Landschoot, Hildegard Gobeyn en Ilse Goethals
- Contact: leen.vanlandschoot@hogent.be
- Aantal studiepunten en tijdsbesteding: 1,5 studiepunt
Kan aangevuld worden tot 3 studiepunten met aanvullende opdracht.
- VTE belasting lesgever:
7.5 VTE, verdeeld over 3 lesgevers voor 50 studenten.
Aantal lesgevers afhankelijk van aantal deelnemende studenten.
Eén betrokken lesgever per deelnemende discipline.
- Link naar ECTS fiche:
- Onderdeel van een leerlijn: Deel van de leerlijn LISa (Leren Interprofessioneel Samenwerken)
INTERPROFESSIONEEL PROJECT OP STAGE
- Plaats in curriculum: minstens 2e jaar van de opleiding, Bachelor
- Interprofessionele studentengroep: ja
- Authentieke context: op locatie
- Competenties: Coaching – Samenwerking – Coördinatie – Communicatie – Probleemoplossend vermogen
——————————————————————————————————————–
VIDEO
Interprofessioneel project op stage_filmpje
Filmpje over het tot stand komen van dit project en getuigenissen van studenten.
——————————————————————————————————————–
SITUERING KRACHTIGE LEEROMGEVING
Studenten van verschillende opleidingen die stage lopen op dezelfde stageplaats tijdens de leerwerkplaats van de opleiding verpleegkunde, wordt de mogelijkheid geboden om in te stappen in een interprofessioneel project.
De studenten gaan gericht in dialoog met elkaar tijdens 3 overlegmomenten en werken ook intensief samen rond en met een patiënt/bewoner en diens omgeving. Zij plannen gesprekken in met de betrokkene en diens omgeving om met behulp van de Samenspraakfiche te komen tot een aantal doelen en acties die nog niet opgenomen waren in het bestaande zorgplan en die de kwaliteit van leven voor deze persoon kunnen verhogen.
——————————————————————————————————————–
WAAROM IS INTERPROFESSIONEEL PROJECT OP STAGE EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING?
Algemeen: Interprofessionele competenties: IPEC competentiekader
- waarden en ethiek
- rollen en verantwoordelijkheden
- interprofessionele communicatie
- teams en teamwork
- Concrete leerdoelen voor bijeenkomst 1:
- de rol en verantwoordelijkheid van een professional van de eigen discipline binnen deze stageplaats voorstellen;
- de rol en verantwoordelijkheid van een professional van andere disciplines binnen deze setting herkennen;
- een casus uitwerken en voorstellen aan de hand van het ICF kader;
- een casus vervolledigen aan de hand van het ICF kader in samenspraak met studenten van een andere discipline, gebruik makend van de aanwezige kennis, vaardigheden en mogelijkheden.
- Concrete leerdoelen voor bijeenkomst 2:
- respectvol en gepast communiceren met cliënten, het sociale netwerk / mantelzorgers en teamleden met oog op optimaliseren van de zorg en ondersteuning;
- interprofessionele doelen formuleren, waarbij de belangen van de cliënt en diens netwerk centraal staan;
- informatie delen met teamleden, met aandacht voor waardigheid en privacy.
- Concrete leerdoelen voor bijeenkomst 3:
- interprofessionele zorgdoelen formuleren, waarbij de belangen van de cliënt en diens netwerk centraal staan;
- informatie delen met teamleden, met aandacht voor waardigheid en privacy;
- andere studenten / professionals betrekken bij een gezamenlijke probleemoplossing, waarbij de cliënt centraal staat.
- reflecteren over het team-functioneren als groep om toekomstige interprofessionele samenwerking effectiever en efficiënter te maken.
Op locatie – in het werkveld
Op locatie/in het werkveld: de interprofessionele opdracht is ingebed in stage.
Stage – Interprofessioneel overleg
Stage
- De studenten bieden zorg en ondersteuning op de afdeling in functie van hun stage, daarnaast gaan de studenten gericht in dialoog en plannen extra gesprekken met een zorgvrager en diens omgeving. Aan de hand daarvan stellen ze haalbare interprofessionele zorgdoelen voor.
Interprofessioneel overleg
- Interprofessioneel overleg 1: Kennismaking met elkaar(s discipline), voorstelling en keuze van de casus en kennismaking met het instrument “samenspraak”
- Interprofessioneel overleg 2: Terugkoppeling aan de hand van ICF , reflectie, spel “bruggenbouwers” (elementen die gezondheid en welzijn beïnvloeden, wat gaat goed/niet goed, oplossingsmethodieken toepassen), aanzet tot interprofessionele doelstellingen.
- Interprofessioneel overleg 3: voorbereiding van de presentatie naar het interprofessioneel team van professionals over de ervaringen, inzichten en de voorstelling van 2 interprofessionele zorgdoelen die een aanvulling zijn op het huidige zorgplan, presentatie en reflectie.
Procesevaluatie
- De focus ligt op proces met inbegrip van reflectie.
- Deelname aan dit project wordt meegenomen in functie van stage
——————————————————————————————————————–
RANDVOORWAARDEN VOOR IMPLEMENTATIE
Welke moeilijkheden kom je tegen bij de uitvoering/implementatie van dit opleidingsonderdeel? Wat was helpend?
Hindernissen
- Praktische uitdagingen: het leggen van de puzzel welke studenten waar op stage staan, door afzonderlijke instrumenten van stageplanning in de verschillende opleidingen.
Hefbomen
- Positieve reacties van studenten, lesgevers én van stageplaatsen.
- Erkenning door HOGENT, als winnaar onderwijs-awards 2020.
——————————————————————————————————————–
ALGEMENE INFORMATIE OVER HET OPLEIDINGSONDERDEEL INTERPROFESSIONEEL PROJECT OP STAGE
- Onderwijsinstelling: HOGENT
- Richting: Studenten die een bacheloropleiding volgen in zorg en welzijn, bijvoorbeeld:
- ergotherapie
- logopedie
- orthopedagogie
- sociaal werk
- verpleegkunde
- Jaar: Het jaar van de opleiding maakt op zich niets uit. Bij voorkeur bevinden een aantal van de studenten zich minstens in het 2e jaar van de opleiding.
- Verantwoordelijke lesgever:
- Leden van de TIPO-werkgroep stage die dit project ontwikkelden (zie filmpje bij aanvullende info)

- Contact: leen.vanlandschoot@hogent.be
- Leden van de TIPO-werkgroep stage die dit project ontwikkelden (zie filmpje bij aanvullende info)
- Aantal studiepunten en tijdsbesteding: niet van toepassing
Tijdsbesteding:
- 3 contactmomenten tijdens de stage-uren
- Tussentijds werken aan het project tijdens de stage-uren (bijvoorbeeld afname Samenspraakfiche bij betrokkene en diens omgeving)
- VTE belasting lesgever: 3 begeleide momenten op stage van 2 uur
- Link naar ECTS fiche:
- niet van toepassing
- Extra info: Filmpje over het tot stand komen van dit project en getuigenissen van studenten:
- Onderdeel van een leerlijn: Deel van de leerlijn stage.
BUDDY BIJ DE WIEG

- Plaats in curriculum: 2e, 3e en 4e jaar, Bachelor verpleeg- en vroedkunde (tot 2023 ook maatschappelijk werk)
- Interprofessionele studentengroep: ja
- Authentieke context: op campus – op locatie
- Competenties: Coaching – Samenwerking – Coördinatie – Communicatie – Probleemoplossend vermogen – Patiënteducatie
——————————————————————————————————————–
VIDEO
Filmpje van Thomas More Turnhout waar het project wordt voorgesteld
Filmpje van Arteveldehogeschool over het project waar studenten hun ervaringen delen
——————————————————————————————————————–
SITUERING KRACHTIGE LEEROMGEVING
Studenten nemen de rol op van buddy voor een zwangere in een kwetsbare situatie tijdens de zwangerschap en in de periode na de bevalling, tot de leeftijd van 1 jaar. Het betreft een 1 op 1 relatie, waarbij 1 of 2 vaste studenten gekoppeld wordt aan één gezin.
Buddy’s ondersteunen hun gezin niet met middelen, maar zoeken samen met het gezin naar oplossingen. Een buddy is geen vriend, maar een coach. Een buddy gaat dan ook niet zelf aan de slag, maar helpt jonge ouders zich sterker te voelen in hun kwetsbare situatie. Het toeleiden naar de zorg- en hulpverlening is daarbij een belangrijk aandachtspunt.
Meer info over dit project: https://www.arteveldehogeschool.be/projecten/een-buddy-bij-de-wieg
Arteveldehogeschool tekende het concept “Buddy bij de wieg” uit en toonde de waarde ervan aan in wetenschappelijk onderzoek in regio Gent met behulp van subsidies van de Koning Boudewijnstichting. Daarna werd dit project verder uitgebouwd over heel Vlaanderen om de toegankelijkheid en de continuïteit binnen het zorglandschap te vergroten voor aanstaande en jonge gezinnen in maatschappelijk kwetsbare situaties.
——————————————————————————————————————–
WAAROM IS BUDDY BIJ DE WIEG EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING?
De student:
- Handelt vanuit empowerment paradigma
- Faciliteert in de toeleiding naar professionele zorg: schakel tussen het gezin en hulpverlening, helpt bij administratieve procedures
- Versterkt zelfstandigheid en zelfredzaamheid van het gezin
- Erkent, respecteert en handelt vanuit referentiekader van de cliënt
- Vertrekt vanuit hulpvragen van het gezin
Campus – op locatie
- Op de campus: les- en intervisiemomenten
- Op locatie: bij de zwangere thuis – 1 op 1 coaching en telefonische contacten
Persoonlijke contacten – intervisiemomten – lesmomenten
- Persoonlijke contacten: 1x/2weken huisbezoek, 1x/2weken telefonisch contact
- Intervisiemomenten samen met opleiding verpleegkunde (indien meerdere opleidingen van eenzelfde hogeschool betrokken) en werken dus samen in een multidisciplinair team
- Lesmomenten:
- AHS:
- Studenten in het 2e jaar: inleefspel Brooz
- Studenten in het 3e jaar: 5u werkcollege over maatschappelijke kwetsbaarheid in de perinatale periode
- KdG:
- 2 contacturen over kwetsbaarheid en armoede
- 8 contacturen over persoonlijk leiderschap
- TM:
- Lesdag bij OCMW met kennismaking werking/organisatie en spel om beeld te krijgen op sociale kaart/netwerk
- 3x2cu les met onder andere Brooz inleefspel om professionals, studenten en vrijwilligers bewust te maken van de invloed van kwetsbaarheid op zwangerschap en startkansen van een kind. “Fragile and Pregnant” daagt deelnemers uit om in de huid van een kwetsbare zwangere te kruipen.
- AHS:
Procesevaluatie: logboek/intervisiemomenten – Eindevaluatie: reflectieverslag (en eventueel een mondelinge presentatie)
- AHS:
- Mondelinge presentatie van het e-Portfolio voor een jury (30%)
- Rapporten permanente evaluatie: het proces van persoonlijke ontwikkeling in Medbook wordt beoordeeld door de portfoliocoach en beoordeling van de competenties gekoppeld aan het keuzetraject (70%)
- KDG:
- Leermomenten in Medbook: In een reflectieverslag laat de student zien wat hij van zijn ervaringen heeft geleerd en wat voor invloed dat heeft op zijn denken en handelen. De student bespreekt zijn sterke en zwakke eigenschappen en zijn eigen ontwikkeling doorheen de begeleiding.
- Tussentijdse evaluatie, 360 feedback, met MIDS-begeleider, op initiatief van student.
- Eindevaluatie, 360 feedback, via Medbook. Beoordeeld met geslaagd/niet geslaagd.
- TM
- Deel 1: Aan het einde van deel 1 krijgt de student feedback aan de hand van een feedbackformulier met geslaagd of niet geslaagd.
- Deel 2: Aan het einde van deel 2 dient de student een eindreflectie in. In een reflectieverslag laat de student zien wat hij van zijn ervaringen heeft geleerd en wat voor invloed dat heeft op zijn denken en handelen. De student bespreekt zijn sterke en zwakke eigenschappen en zijn eigen ontwikkeling doorheen de begeleiding. De eindreflectie telt voor 25% mee. De andere 75% is procesevaluatie aan de hand van het logboek en de intervisiemomenten.
——————————————————————————————————————–
RANDVOORWAARDEN VOOR IMPLEMENTATIE
Welke moeilijkheden kom je tegen bij de uitvoering/implementatie van dit opleidingsonderdeel? Wat was helpend?
Hindernissen
- AHS:
- Dit vak is een keuzetraject. Het is vooral moeilijk om gemotiveerde studenten te vinden die een Buddy begeleiding kunnen combineren met een druk uurrooster.
- KDG:
- Dit vak is een keuzetraject. Het is niet voor alle studenten mogelijk om dit op te nemen.
- Beperkte regio (Antwerpen)
- TM:
- Samenwerking is beperkt tot OCMW Turnhout. Hierbij begeleiden we enkel gezinnen uit regio Turnhout en heeft dit een impact op de haalbaarheid voor vele studenten (bv. Nederlandse studenten).
- Dit vak is een minor en is één van de vele minoren waaruit studenten kunnen kiezen. Doordat het niet verplicht is, is het niet altijd mogelijk kom een maximaal aantal studenten warm te krijgen.
Hefbomen
- Algemeen:
- Samenwerking met zorg en welzijn (vb. Arteveldehogeschool: sociaal werker, arts, vroedvrouw van regio Gent; KDG: Huizen van het Kind Antwerpen, expertisecentrum kraamzorg de Kraamvogel en Kind en Gezin, PANZA netwerk TM: OCMW). Bij Thomas More neemt een brugfiguur kinderen deel aan de intervisiemomenten om studenten op maat van het gezin te coachen. Daarnaast zijn zij, naast de docent, een aanspreekpunt voor de student indien er vragen of problemen zijn in het gezin.
- De mix van studenten en docenten verpleeg- en vroedkunde maken de intervisies erg boeiend. Studenten leren nog sterker van elkaar.
——————————————————————————————————————–
ALGEMENE INFORMATIE OVER HET OPLEIDINGSONDERDEEL BUDDY BIJ DE WIEG
- Onderwijsinstelling:
Arteveldehogeschool (AHS), Karel De Grote Hogeschool (KDG) en Thomas More Hogeschool (TM)
- Richting: Afhankelijk van de school bachelor in
- AHS: vroedkunde (tot 2023 ook maatschappelijk werk)
- KDG: vroedkunde
- TM: vroedkunde en verpleegkunde
- Jaar: 2e jaar en 3e jaar (vroedkunde), 3e jaar en 4e jaar (verpleegkunde)
- Verantwoordelijke lesgever:
AHS: An De Craecker, Veronique Laureys

Contact: An.decraecker@arteveldehs.be en Veronique.laureys@arteveldehs.be
KDG: Fien Jansens, Kim Van Hoo
f
Contact: Buddy.vroedkunde@kdg.be
TM: Gitte Somers, Jasmien De Doncker

Contact: Gitte.somers@thomasmore.be en Jasmien.dedoncker@thomasmore.be
- Aantal studiepunten en tijdsbesteding:
- AHS: keuzetraject als onderdeel van e-Portfolio van de vroedvrouw – T2. De studenten spenderen 40u aan het onderdeel “Buddy bij de wieg”. Het gehele OLOD telt 5STP (10 contacturen, studieomvang 88,5u)
- KDG: keuzetraject binnen het OLOD Maatschappelijke inzet door studenten (MIDS) Het gehele OLOD telt 4STP (22 contacturen, studieomvang 119u).
- TM: 3 STP – deel 1 (21 contacturen) deel 2 (18 contacturen)
- VTE belasting lesgever:
- AHS: 0.1VTE (150u tijdsinvestering) verdeeld over 2 docenten
- KDG: 0.17 VTE verdeeld over 2 docenten
- TM: 0.05 VTE verdeeld over 2 docenten
- Link naar ECTS fiche:
- Bij AHS en KDG als onderdeel van een groter geheel, de studenten krijgen meer informatie via een presentatie:
- TM: ECTS Buddy bij wieg – deel 1 en ECTS Buddy bij de wieg – deel 2
- pdf ECTS fiche Buddy bij de wieg bij TM van academiejaar 2022-2023: ECTS_buddy bij de wieg_deel 1_TM en ECTS_buddy bij de wieg_deel 2_TM
- Onderdeel van een leerlijn:
- AHS: Onderdeel van Module 16, Portfolio van de vroedvrouw
- KDG: Vroedvrouw en praktijk
- TM: Minor/keuzevak zowel binnen verpleegkunde als vroedkunde, deel van de leerlijn “zorgregisseur: organisator/coördinator – maatschappij en beleid”










